29-30 Ekim 2026 tarihlerinde Ankara’da düzenlenen 13. Türk Devletleri Teşkilatı Liderler Zirvesi, Türk dünyasının ortak geleceğine dair pek çok konunun konuşulduğu ve imza altına alındığı önemli bir toplantı olarak kayıtlara geçti. Bu zirve kapsamında üye ülkelerin bakanları ve temsilcileri tarafından çeşitli iş birliği anlaşmaları imzalandı. İmzalanan anlaşmalardan biri de Özbekistan-Türkiye İş Dünyasının Desteklenmesine Dair Yüksek Düzeyli Konseyin kurulmasına ilişkin karardı. 29 Ekim’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, iş dünyasının desteklenmesine dair Yüksek Düzeyli Konsey’in kurulmasını kararlaştırdığında bu kararın somut bir şekilde ne zaman hayata geçirileceği merakla beklenmeye başlanmıştı. Kararın alınmasının üzerinden bir ay dahi geçmeden iki ülkenin de konuya gösterdikleri yüksek hassasiyet sayesinde Konsey’in ilk toplantısının 18-19 Kasım 2026 tarihinde Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te toplanmasına karar verildi. Türkiye’den yaklaşık 300 şirketinin temsilcisinin 18-19 Kasım’da bu toplantıya katılması ve iki ülke arasındaki artan işbirliği ve ticaret ilişkilerinin daha da üst seviyelere çıkarılması bekleniyor. Konsey’in ilk toplantısı, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin liderler düzeyindeki irade beyanlarının ötesine taşınarak kurumsal bir yapıya geçtiğini ve bu sayede ticari ilişkilerin kalıcı bir boyut kazanacağını ortaya koyuyor. Türkiye-Özbekistan arasındaki ilişkilerin son on yıllık seyrine bakıldığında ilişkilerin sadece ortak tarih, ortak dil, ortak kültür ekseninde kalmadığı ve ekonomik anlamda da ilişkilerin seyrinin her geçen gün daha da ileri seviyelere taşındığı net bir şekilde gözlemlenmektedir. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025’te 3,1 milyar dolara ulaşırken kısa vadede bu hedefin 5 milyar dolar olduğu, orta vadede ise 10 milyar dolarlık bir ticaret hacminin hedeflendiği açıklanmıştır. İki ülke arasındaki iş dünyasının desteklenmesine dair kurulan yüksek konseyin bu hedeflere ulaşma noktasında iş dünyasına önemli katkılar sunacağı beklenilmektedir. Konseyin işleyişini Cumhurbaşkanları adına yürütecek olan isimlerin de Türkiye’de Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Özbekistan’da da Cumhurbaşkanlığı İdaresi Başkanı Saida Mirziyoyeva olacağı düşünüldüğünde iş dünyasının karşılaştığı sorunların hızla çözüme kavuşturulacağı ve kamu ile özel sektör arasında düzenli bir diyalog kanalının sürekli açık tutulacağı beklenmektedir. Mirziyoyeva’nın kısa süre önce yabancı yatırımlarla ilgili sorumluluklarının genişletilmesiyle yönetim içerisindeki konumunun güçlenmesi ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Özbekistan ziyareti sırasında üstlendiği ev sahipliği rolü, Özbekistan’ın dış ekonomik ilişkilerindeki artan etkinliği bakımından oldukça dikkat çekmektedir. Bu gelişmelerin, Özbekistan ile Türkiye arasındaki ticari ilişkilerin geleceği ve kurumsal sürekliliği açısından da önem taşıdığı ve Konsey’in işleyişini de hızlandıracağı beklenmektedir. Konsey’in bir ay gibi kısa bir süre içinde ilk toplantısını gerçekleştiriyor olması da ayrıca önem arz etmektedir. Mirziyoyev dönemi Özbekistan’ı ile Türkiye-Özbekistan ilişkilerinin yeniden istenilen düzeye dönmesi Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Kasım 2016’da Semerkant’a yaptığı ziyaret ile başlamıştır. Bu ziyaretin gerçekleştiği 2016 yılında iki ülke arasındaki ticaret hacmi sadece 1,2 milyar dolar seviyesindeyken bugün 3,5 milyar dolara yükselerek orta vadede 10 milyar dolar hedefini koymamızı sağlayan sürecin altyapısı hazırlanmıştır. Mirziyoyev’in göreve geldikten sonra komşuları başta olmak üzere pek çok devlet ile olan ilişkilerini arttırmaya dönük politikaları kısa süre içinde tüm taraflar için büyük kazanımların elde edildiği bir sürece dönüştü. Erdoğan, Ekim 2017’de Mirziyoyev’in Ankara ziyareti sırasında 2016 ticaret hacminin 1,2 milyar dolar olduğunu, 2017’nin ilk sekiz ayında ise 900 milyon doları aştıklarını ifade etmiştir. 2017 sonunda ise iki ülke arasındaki ticaret hacmi yüzde bir önceki yıla oranla 30 artışla 1,5 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. 2018’de ticaret hacmi 2 milyar 172 milyon dolar seviyesine yükselmiştir. Özbekistan-Türkiye ilişkilerinin yeni döneminin başladığı 2016 yılı sonundan 2021 yılının sonuna kadar ekonomik anlamadaki ilişkilerin seyrinin çok yüksek bir ivmede yükseldiğini, 2021 sonrası dönemde ise ekonomik ilişkilerin daha dengeli ve daha istikrarlı bir şekilde devam ettiğini söylememiz mümkündür. İki ülke arasındaki ticari ilişkilerin mevcut seyri değerlendirildiğinde, kısa vadede ulaşılması öngörülen 5 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefinin gerçekleştirilebilmesi için ekonomik iş birliğinin derinleştirilmesine ve mevcut imkânların geliştirilmesine ihtiyaç duyulduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, 2016 yılından itibaren kaydedilen ilerlemenin önemli olmakla birlikte yeterli görülmemesi, ticari ilişkilerin yıllık bazda değerlendirilerek hedeflerin düzenli biçimde gözden geçirilmesi ve uzun vadede 10 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşma hedefinin korunması önem taşımaktadır. Karşılıklı ticari ilişkilerde kaydedilen ilerlemelere rağmen Türkiye, hâlihazırda Özbekistan’ın dördüncü büyük ticaret ortağı konumundadır. Kazakistan’ın üçüncü sırada yer aldığı sıralamada Çin ve Rusya ilk iki sırayı paylaşmaktadır. Türkiye’nin Özbekistan’ın en büyük dört ticaret ortağından biri olması önemli olmakla birlikte, Çin ve Rusya’nın Özbekistan ekonomisindeki ağırlığı dikkate alındığında, ticaret ortakları arasındaki sıralamadan ziyade mevcut ticaret hacminin korunmasına ve artırılmasına odaklanılması daha anlamlı görünmektedir. Bu doğrultuda, Özbekistan’ın Çin ve Rusya’dan ithal ettiği mal ve hizmetlerin hangilerinin Türkiye tarafından rekabetçi koşullarda karşılanabileceğinin belirlenmesi amacıyla kapsamlı pazar araştırmalarının gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Kurulan Yüksek Düzeyli Konseyin önümüzdeki dönemde bu araştırmaların yürütülmesi, potansiyel iş birliği alanlarının belirlenmesi ve Türkiye’nin Özbekistan ekonomisindeki payının artırılması yönünde somut girişimlerde bulunması önem taşımaktadır. Türkiye ile Özbekistan arasında oluşturulan bu yeni iş birliği mekanizmasının somut ve sürdürülebilir sonuçlar üretmesi hâlinde, benzer modellerin diğer Türk cumhuriyetlerinde de uygulanması gündeme gelebilecektir. Böyle bir gelişme, Türk Devletleri Teşkilatı üyeleri arasında ekonomik bütünleşmenin derinleştirilmesine ve uzun vadede ortak pazar ile gümrük alanındaki iş birliği imkânlarının geliştirilmesine katkı sağlayabilecek bir deneyim oluşturma potansiyeline sahiptir.
